Nieuws

Verslag Walkie Talkie #5

07 apr 2026

Verslag Walkie Talkie #5 - Toekomst Werkspoorkwartier

Dit verslag is geschreven door Charlotte Ernst (Cistain) en Gianfrancolo (Groen Kwartiermaker). 

Op 5 maart j.l. was er weer een WalkieTalkie en dit keer rondom het huidige DNA van het gebied, waar we in de toekomst naartoe willen en wat daar voor nodig is. Dit thema is aangewakkerd door de herontwikkelingen in en rondom Werkspoorkwartier. Als gebiedscoöperatie zitten we nu samen met de Gemeente aan tafel om de ontwikkelingen op elkaar af te stemmen. Het gebied bevindt zich middenin de transitie van voorheen desolaat Bedrijventerrein naar een creatief circulair werklandschap. Was er in 2014 nog maar 6% creatieve industrie, in de vastgelegde ontwikkelvisie waar geen plek is voor wonen, maar werk is dat al 34% en lijkt dat nu meer dan de helft te zijn. De openbare ruimte richt zich steeds meer op fietsers, maar tegelijkertijd zien we tekort aan parkeerplekken bij een aantal grote locaties in het gebied en onderzoeken we de mogelijkheid voor een collectieve Mobiliteitshub. In het weekend, 's avonds en ‘s nachts is het steeds drukker in het gebied door de komst van meer sport, horeca en uitgaansgelegenheden. 

Wat is nu echt het huidige DNA van de ondernemers van het gebied? Hoe gebruiken zij het gebied? Worden de “traditionele” ondernemers wel voldoende gehoord? Wat betekenen de grote ontwikkelingen in Cartesiusdriehoek en Lage Weide nu voor ons?  Zijn deze verschuivingen juist positief, of is onze infrastructuur hier niet op ingericht?

Met die vragen gingen wij met een volle groep van 20 deelnemers wandelen door Werkspoorkwartier en samen in gesprek. Met de gemeenteraadsverkiezingen in het vooruitzicht, hadden we voor deze editie ook de politiek uitgenodigd om ze mee te geven waar het schuurt. Raadsleden van D66, LINK en BIJ1 liepen met mee met een diverse groep van nieuwe ondernemers uit de creatieve broedplaatsen en de gebiedsorganisatie en uit 4 DNA-groepen mensen die allen al meer dan 30 jaar in het gebied gehuisvest zijn: Hamminga Metaalfabriek (maakindustrie), Klimhal Sterk Spoor (sport) en multiculturele gemeenschappen Buurthuis Oase (maatschappelijk) en een buurtbewoner. 

Het was een erg vruchtbare WalkieTalkie, waarbij meer inzicht in elkaars ondernemingen en gebruik van het gebied ontstond en belangrijke knelpunten werden gedeeld, zoals:

  • Door de komst van meer broedplaatsen en nachtleven voelt het gebied levendiger en veiliger, maar er zijn onvoldoende mogelijkheden voor fietsparkeren en zijn evenementlocaties lastig bereikbaar met OV. Er zijn problemen met geluidsbeperkingen waardoor het lastig te overleven is als horeca en evenement-onderneming in het Werkspoorkwartier.
  • Het buurthuis Oase (Ondanks Alles Samen Eén) is van de binnenkant een parel waar wel 20 verschillende multiculturele gemeenschappen samenkomen, maar het is een erg gesloten gebouw in eigendom van de gemeente wat wel toe is aan duurzame renovatie en vergroening. 
  • Door de aanpak van de straten zijn ook meer mensen met de fiets en te voet door het gebied zich aan het bewegen, maar we moeten niet vergeten dat het essentieel is om bereikbaar te blijven met de auto voor zowel “oude” als “nieuwe” bedrijven in de maakindustrie, bouw, reparatie, en stadsgeoriënteerde bedrijven. 
  • Met de profilering van het gebied als “Creatief Werklandschap” helaas ook veel nieuwe ontwikkelaars handig gebruik maken van de rek in de regels, en veel nieuwe kantoor of opslagfuncties verrijzen. Wat juist weer meer parkeren op eigen plots brengt op plekken die groen waren en auto georiënteerde ondernemers van buiten de stad trekt. 
  • Dat het kunstencluster met o.a. de Nijverheid gezorgd heeft voor niet alleen werken, maar kunst, cultuur, ontmoeting in het gebied en daarmee levendigheid, veiligheid en meer bezoekers. Maar dat zij allen nog geen zekerheid hebben of ze permanent kunnen blijven. 
  • Terwijl stadsbreed door de politiek in creatieve broedplaatsen convenant is vastgelegd dat er in Utrecht voor 2040 meer dan 80.000m2 creatieve werkruimtes bij moeten komen en betaalbaar moeten zijn.
  • Door alle woningbouwontwikkelingen in de stad, zijn Werkspoorkwartier én Lage Weide nog belangrijker geworden om te bestemmen voor werkfuncties. Een fietsbrug is daarvoor opgenomen in de visie, maar zal nog lange tijd duren. Op korte termijn zou de inzet van een fietsveerpont naar Lage Weide een goede impuls kunnen zijn. 
  • Dat de ontwikkelingen van het cluster bij de Werkspoorkathedraal, haven en transformatorhuis een enorme boost is geweest voor het hele gebied en inspiratie voor circulair, klimaatadaptief ontwikkelen, maar dat nu nog steeds ontwikkelingen stroef gaan rondom vergunningen en bureaucratie rondom bestemmen van zwemwater.
  • Bezoek aan Boulderhal Sterk Spoor leert dat er honderden bezoekers daar dagelijks in de avonden sport beoefenen. En zo kunnen sportfaciliteiten geboden worden aan veel mensen op een wel heel beperkte m2 in relatie tot de ruimte die bijvoorbeeld tennisbanen in beslag nemen. Dat zij graag willen uitbreiden, maar betaalbare locaties lastig te vinden en sport niet als dusdanige ambities wordt meegenomen op werkgebieden.
  • Als afsluiter bij het Hof van Cartesius op kleine schaal een inkijk wordt gegeven hoe een nieuwe typologie van een werklandschap van de toekomst eruit kan komen te zien. Het zelfs internationaal als voorbeeld wordt gezien voor een circulaire én community-led gebiedsontwikkeling en waar zowel mensen als dieren en planten tot bloei komen. Maar dat de lessen die hier geleerd zijn, nog te weinig in het gebied en door Gemeente worden opgehaald en overgenomen. 
  • De typische “traditionele”ondernemer van Werkspoorkwartier is er niet; al vanaf de jaren 80 zijn zowel de maak / bouw/reparatie industrie, als de stadsgeoriënteerde bedrijven, maar ook de culturele ontmoetingscentra, sportclubs, muziekstudio's en creatieve werkruimten aanwezig. Goede afstemming en een balans op dat groeiende diverse DNA lijken wel nodig.

Als terugkerend onderwerp komt naar boven dat Werkspoorkwartier vooral zo snel in transformatie is geraakt door de ondernemers uit het gebied zelf, door samen op te trekken, door vroegtijdig in gesprek te gaan met Gemeente en eerder input te leveren op de ontwikkelvisie én door eerdere financiële impulsen om ons ook samen te organiseren. Samen Stadmaken en de kracht van het Collectief moeten verder gaan dan alleen inspraak of gehoord worden nu net voor de verkiezingen. Raadsleden moeten juist daarna terugkomen en horen wat er echt speelt en waar zij hun ondernemers kunnen helpen om hun positie in de stad te behouden. Want een stad zonder werken, cultuur, sport en ontmoeting is niet wat we met Utrecht samen willen zijn. 

De 4 take-home punten die we Raadsleden hebben meegegeven en waar we ze later in dit jaar voor uitnodigen om verder echt in de diepte over in gesprek te gaan zijn: 

  • Het gebied is volop in transitie; huidig beleid sluit niet aan bij toekomstige visie. Hoe hier mee omgaan in die transformatie periode? 
  • Het DNA van Werkspoorkwartier transformeert naar heel diverse werkgebied. Hoe dit in balans te houden en te borgen voor de toekomst?
  • Werkspoorkwartier kan deels invulling geven aan de ambitie van Utrecht voor ruimte bieden aan 8ha betaalbare creatieve werkruimtes. Ga daarover met ons in gesprek. 
  • Investeringen in Openbare Ruimte moeten komen om de infrastructuur te laten aansluiten bij het groeiende Werkspoorkwartier.

Dit verslag is geschreven door Charlotte Ernst (Cistain) en Gianfrancolo (Groen Kwartiermaker). 
Wil je aansluiten bij de vervolgsessies met Raadsleden, of aanwezig zijn bij de volgende Walkie Talkie - Mobiliteit(HUB) op dinsdag 12 mei van 12:00 - 14:00? Neem contact op met charlotte@hofvancartesius.nl

Terug naar Nieuws